Từ khi số định danh cá nhân được dùng làm mã số thuế, nhiều người nghĩ “mã số thuế 10 số cũ bỏ đi, không cần làm gì”. Đúng với phần lớn, nhưng không đúng với người có thông tin cũ lệch với dữ liệu căn cước, hoặc lỡ có hai mã số thuế. Hai nhóm này gặp vướng đúng lúc cần: quyết toán thuế, đăng ký người phụ thuộc, xin hoàn thuế.
Nội dung chính
1. Từ 01/07/2026: mã số thuế = số định danh cá nhân
- Khoản 1 Điều 11 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: mã số thuế của cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là số định danh cá nhân được cấp theo pháp luật về căn cước. Luật có hiệu lực từ 01/07/2026 (khoản 1 Điều 52).
- Thông tư 90/2026/TT-BTC về đăng ký thuế, hiệu lực 01/07/2026, thay Thông tư 86/2024/TT-BTC (khoản 1 Điều 36). Mã số thuế 10 số do cơ quan thuế cấp nay chỉ dùng cho tổ chức, người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài không có số định danh cá nhân (điểm a khoản 2 Điều 5).
- Hóa đơn, chứng từ, hồ sơ thuế cũ ghi mã số thuế 10 số của bạn vẫn dùng được, không phải sửa sang số định danh, sau khi mã đã được tích hợp (đoạn 2 khoản 4 Điều 37 Thông tư 90).
2. Bốn tình huống và việc bạn phải làm
| Tình huống | Hệ quả | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Chưa từng có mã số thuế, đã có căn cước | Dùng số định danh làm mã số thuế | Thường không phải làm gì thêm. Nơi dữ liệu dân cư đã kết nối và tự đồng bộ với dữ liệu thuế, cá nhân không phải đăng ký thuế theo điểm b.2, b.3 khoản 1 Điều 21 (khoản 3 Điều 34) |
| Có mã số thuế 10 số, thông tin khớp dữ liệu dân cư | Dùng số định danh làm mã số thuế (khoản 2 Điều 37) | Không phải làm gì |
| Có mã số thuế 10 số cấp trước 01/07/2025, thông tin không khớp hoặc không đầy đủ | Bị cập nhật sang trạng thái 10 “Mã số thuế chờ cập nhật thông tin số định danh cá nhân” (khoản 3 Điều 37) | Làm thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế theo khoản 1, khoản 4 Điều 23 trước khi dùng số định danh làm mã số thuế |
| Có nhiều hơn một mã số thuế | Trái nguyên tắc mỗi cá nhân chỉ có 01 mã số thuế duy nhất suốt đời (điểm b khoản 3 Điều 5); dữ liệu thuế bị chia ra nhiều mã | Cập nhật số định danh cá nhân cho từng mã đã được cấp để cơ quan thuế tích hợp vào số định danh (khoản 4 Điều 37) |
3. Tra cứu thông tin của mình
Khoản 5 Điều 37 Thông tư 90: cá nhân tra cứu thông tin đăng ký thuế đã được cơ quan thuế đối chiếu khớp đúng hoặc không khớp đúng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin quản lý thuế hoặc tài khoản giao dịch điện tử với cơ quan thuế. Thông tin tra cứu công khai về mã số thuế gồm mã số thuế, tên người nộp thuế, địa chỉ, trạng thái mã số thuế và tên cơ quan thuế quản lý trực tiếp (khoản 1 Điều 33).
Khi tra, để ý ba thứ: họ tên và ngày sinh có đúng như trên căn cước không; trạng thái mã có phải trạng thái 10 không; có xuất hiện mã số thuế thứ hai mang tên bạn không.
4. Sửa thông tin sai hoặc không khớp: hai đường
Người có thu nhập chịu thuế TNCN thay đổi thông tin đăng ký thuế của bản thân và người phụ thuộc theo khoản 4 Điều 23 Thông tư 90:
| Ủy quyền cho công ty (cơ quan chi trả thu nhập) | Tự làm | |
|---|---|---|
| Giấy tờ | Văn bản ủy quyền đăng ký thuế mẫu 41/UQ-ĐKT (điểm a khoản 4 Điều 23) | Tờ khai điều chỉnh, bổ sung thông tin đăng ký thuế mẫu 08-MST, hoặc mẫu 20-ĐKT với thông tin người phụ thuộc (điểm b khoản 4 Điều 23) |
| Ai nộp | Công ty tổng hợp vào mẫu 05-ĐKT-TH (người phụ thuộc: 20-ĐKT-TH) gửi cơ quan thuế quản lý công ty | Bạn nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc Thuế cơ sở nơi bạn cư trú |
| Hợp với | Người đang đi làm, chỉ có một nơi trả lương | Người đã nghỉ việc, có nhiều nơi trả thu nhập, hoặc muốn tự theo dõi |
Với thông tin không có trên thông báo mã số thuế, cơ quan thuế xử lý trong 02 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ (điểm a khoản 1 Điều 24). Thông tin tra cứu có sai sót thì liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc Thuế cơ sở nơi cư trú để cập nhật (khoản 5 Điều 37). Hồ sơ đăng ký thuế điện tử nộp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, Ứng dụng định danh quốc gia hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế (điểm b.2 khoản 1 Điều 6).
5. Vì sao nên làm trước mùa quyết toán
- Quyết toán thuế cộng thu nhập và số thuế đã khấu trừ theo mã số thuế; dữ liệu nằm rải ở hai mã thì việc đối chiếu khó hơn. Gộp xong trước mùa quyết toán giúp bạn tránh phải giải trình.
- Đăng ký người phụ thuộc gắn với mã số thuế của người nộp thuế và của người phụ thuộc; nên chắc thông tin khớp trước khi nộp. Thủ tục đăng ký người phụ thuộc có ở bài đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh.
- Chứng từ khấu trừ thuế và bản cam kết của người làm thời vụ cũng ghi mã số thuế, xem bài khấu trừ thuế 10% thời vụ, cộng tác viên.
Checklist 15 phút
- Chuẩn bị thẻ căn cước, mã số thuế 10 số cũ (nếu nhớ; thường có trên phiếu lương hoặc chứng từ khấu trừ thuế cũ).
- Tra cứu thông tin đăng ký thuế: đúng họ tên, ngày sinh, trạng thái mã.
- Thấy trạng thái 10 hoặc thông tin lệch: chọn ủy quyền công ty (41/UQ-ĐKT) hoặc tự nộp 08-MST.
- Thấy hai mã: yêu cầu cập nhật số định danh cho cả hai để được tích hợp.
- Kiểm cả mã số thuế của người phụ thuộc nếu bạn đang được giảm trừ.
- Tra lại sau khi cơ quan thuế xử lý; lưu ảnh chụp màn hình kết quả. Các bài khác về thuế ở mục Thuế TNCN.
Câu hỏi thường gặp
Mã số thuế cá nhân bây giờ là số nào?
Là số định danh cá nhân ghi trên thẻ căn cước, theo khoản 1 Điều 11 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, hiệu lực từ 01/07/2026.
Mã số thuế 10 số cũ còn dùng được không?
Người đã có mã số thuế tiếp tục được ghi nhận, nhưng cá nhân dùng số định danh làm mã số thuế (khoản 2 Điều 37 Thông tư 90/2026/TT-BTC). Hóa đơn, chứng từ cũ ghi mã 10 số vẫn có giá trị sau khi mã được tích hợp vào số định danh (khoản 4 Điều 37).
Trạng thái 10 của mã số thuế là gì?
Là trạng thái “Mã số thuế chờ cập nhật thông tin số định danh cá nhân”, áp dụng khi mã cấp trước 01/07/2025 có thông tin không khớp hoặc không đầy đủ so với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Người nộp thuế phải làm thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế (khoản 3 Điều 37 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
Có hai mã số thuế thì xử lý thế nào?
Cập nhật thông tin số định danh cá nhân cho các mã số thuế đã được cấp để cơ quan thuế tích hợp vào số định danh, hợp nhất dữ liệu thuế (khoản 4 Điều 37 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
Sửa thông tin mã số thuế cá nhân dùng mẫu nào?
Ủy quyền cho công ty trả thu nhập bằng mẫu 41/UQ-ĐKT, hoặc tự nộp tờ khai điều chỉnh mẫu 08-MST (mẫu 20-ĐKT với người phụ thuộc) cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc Thuế cơ sở nơi cư trú (khoản 4 Điều 23 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
Cập nhật ngày 29/10/2026. Căn cứ đã đối chiếu bản gốc: Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (khoản 1, khoản 5 Điều 11; khoản 1 Điều 52; bản ký số tr.8–9, 64); Thông tư 90/2026/TT-BTC (Điều 5 khoản 2 điểm a, khoản 3 điểm b; điểm b.2 khoản 1 Điều 6, khoản 4 Điều 23, điểm a khoản 1 Điều 24, khoản 1 Điều 33, khoản 3 Điều 34, khoản 1 Điều 36, Điều 37; bản ký số tr.5–10, 56–58, 69–73). Tình huống trong bài là minh họa. Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của cơ quan thuế cho trường hợp cụ thể.