Phiếu lương của bạn có thể có chục dòng: lương, ăn trưa, xăng xe, điện thoại, làm thêm, thưởng. Thuế TNCN chỉ tính trên những dòng thuộc thu nhập chịu thuế. Biết dòng nào không bị tính giúp bạn kiểm số thuế công ty đang khấu trừ hằng tháng, và phát hiện khoản bị trừ thừa trước mùa quyết toán.
Nội dung chính
1. Bảng tra nhanh: khoản nào tính, khoản nào không
| Khoản trên phiếu lương | Có tính thuế TNCN? | Căn cứ (Nghị định 253/2026/NĐ-CP) |
|---|---|---|
| Tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm đúng điều kiện, thời gian theo pháp luật lao động | Miễn toàn bộ; phần vượt mức quy định mới tính | Khoản 1, 3 Điều 26 |
| Tiền trả cho những ngày phép năm chưa nghỉ | Miễn, nếu đúng điều kiện và mức của khoản 3 Điều 113 Bộ luật Lao động | Khoản 2 Điều 26 |
| Tiền ăn giữa ca, ăn trưa trả bằng tiền | Chỉ tính phần vượt 1,2 triệu đồng/người/tháng | Điểm g khoản 2 Điều 8 |
| Bữa ăn công ty tổ chức (nấu ăn, mua suất ăn, cấp phiếu ăn) | Không tính | Điểm g khoản 2 Điều 8 |
| Văn phòng phẩm, công tác phí, điện thoại, trang phục phục vụ công việc | Chỉ tính phần cao hơn mức khoán chi theo quy định | Điểm đ khoản 2 Điều 8 |
| Nhà ở công ty xây cho người lao động ở | Không tính, kể cả điện, nước kèm theo | Điểm h khoản 2 Điều 8 |
| Tiền thuê nhà, điện, nước công ty trả thay | Tính theo số thực trả, nhưng không quá 15% tổng thu nhập chịu thuế (chưa gồm tiền nhà) | Điểm h khoản 2 Điều 8 |
| Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con, trợ cấp hưu trí một lần và các khoản trợ cấp khác theo pháp luật về BHXH | Không tính | Điểm g khoản 3 Điều 8 |
| Trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp khó khăn đột xuất | Không tính; trợ cấp thôi việc, mất việc công ty trả cao hơn luật theo quy chế, hợp đồng cũng không tính | Điểm h khoản 3 Điều 8 |
| Phụ cấp độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thu hút, khu vực; phụ cấp đặc thù ngành, nghề | Không tính trong mức cơ quan nhà nước quy định; phần cao hơn thì tính | Điểm d, đ, n khoản 3 Điều 8 |
| Hỗ trợ của công ty khi bạn hoặc thân nhân khám, chữa bệnh hiểm nghèo | Không tính, theo hóa đơn, tối đa bằng viện phí sau khi trừ phần bảo hiểm trả | Điểm b khoản 4 Điều 8 |
| Tiền thưởng (kể cả thưởng bằng chứng khoán, thưởng từ cuộc thi, sự kiện công ty tổ chức) | Có tính, trừ thưởng kèm danh hiệu nhà nước, giải thưởng, sáng chế được công nhận | Điểm i khoản 2; điểm a khoản 4 Điều 8 |
| Bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, nhân thọ công ty mua cho bạn | Có tính (theo cách xác định riêng của nghị định) | Điểm e khoản 2 Điều 8 |
| Phí hội viên, dịch vụ sức khỏe, giải trí ghi tên cá nhân | Có tính; dùng chung không ghi tên thì không tính | Điểm d khoản 2 Điều 8 |
Tiền ăn trưa và tiền làm thêm giờ được giải thích kỹ trong bài cách đọc phiếu lương; bài này đi vào các khoản còn lại.
2. Ba chỗ dễ hiểu sai
“Phụ cấp nào cũng không tính thuế”
Sai. Khoản 3 Điều 8 liệt kê từng loại phụ cấp, trợ cấp không tính, và yêu cầu chúng phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định; nhận cao hơn mức quy định thì phần vượt phải tính (đoạn cuối khoản 3). Phụ cấp điện thoại, tiền nhà do công ty đặt ra không nằm trong danh sách này, mà đi theo quy tắc riêng ở khoản 2 (khoán chi tại điểm đ, nhà ở tại điểm h). Phụ cấp xăng xe trả cố định hằng tháng không có trong khoản 3 lẫn điểm đ khoản 2, nên tính vào thu nhập chịu thuế như tiền lương; chỉ chi phí đi lại khi đi công tác, thuộc công tác phí, mới áp dụng mức khoán.
“Điện thoại, công tác phí là miễn thuế hết”
Chỉ phần cao hơn mức khoán chi mới bị tính (điểm đ khoản 2 Điều 8). Với người làm doanh nghiệp, mức khoán áp dụng phù hợp với việc xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Hỏi phòng kế toán quy chế khoán của công ty: mức bao nhiêu, ghi ở văn bản nào.
“Thưởng Tết không bị tính vì là trợ cấp”
Thưởng bằng tiền hay hiện vật đều tính vào thu nhập từ tiền lương, tiền công (điểm i khoản 2 Điều 8), trừ các khoản thưởng kèm danh hiệu, giải thưởng được Nhà nước công nhận ở điểm a khoản 4.
3. Ví dụ: công ty tính thuế cả khoản được miễn
Anh T, lương 20.000.000 đồng, không có người phụ thuộc, đóng bảo hiểm bắt buộc 10,5% trên lương (2.100.000 đồng). Tháng 11/2026 nhận thêm: ăn trưa bằng tiền 1.500.000 đồng, làm thêm giờ đúng luật 3.000.000 đồng, điện thoại khoán 500.000 đồng trong mức quy chế, thưởng 2.000.000 đồng.
| Bước | Tính đúng | Tính sai (cộng hết) |
|---|---|---|
| Thu nhập chịu thuế | 20.000.000 + 300.000 (phần ăn trưa vượt 1,2 triệu) + 2.000.000 = 22.300.000 | 27.000.000 |
| Trừ bảo hiểm 2.100.000 và giảm trừ bản thân 15.500.000 | 4.700.000 | 9.400.000 |
| Thuế tháng (bậc 1: 5%) | 235.000 đồng | 470.000 đồng |
Chênh 235.000 đồng mỗi tháng. Bậc 1 của biểu lũy tiến là thu nhập tính thuế đến 120 triệu đồng/năm, tương đương 10 triệu đồng/tháng, thuế suất 5% (Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025). Nếu phát hiện bị tính thừa, đề nghị công ty điều chỉnh ở kỳ sau; số đã nộp thừa trong năm sẽ được xử lý khi quyết toán.
Checklist kiểm thuế trên phiếu lương
- Tách tiền làm thêm giờ, làm đêm ra khỏi thu nhập chịu thuế.
- Tiền ăn trưa bằng tiền: chỉ phần trên 1,2 triệu đồng bị tính.
- Điện thoại, công tác phí, trang phục: hỏi mức khoán; chỉ phần vượt bị tính. Phụ cấp xăng xe cố định hằng tháng: có tính.
- Thưởng, bảo hiểm nhân thọ công ty mua: có tính.
- Trừ bảo hiểm bắt buộc, 15,5 triệu đồng giảm trừ bản thân, 6,2 triệu đồng mỗi người phụ thuộc đã đăng ký (xem cách đăng ký người phụ thuộc).
- So với số thuế trên phiếu lương; lệch thì hỏi kế toán bằng văn bản.
Cách tính thuế đầy đủ có ở bài cách tính thuế TNCN 2026 và máy tính lương gross net.
Câu hỏi thường gặp
Tiền làm thêm giờ có bị tính thuế TNCN không?
Không, nếu làm thêm đúng điều kiện và thời gian theo pháp luật lao động: toàn bộ tiền lương làm thêm giờ, làm đêm được miễn thuế; chỉ phần vượt mức quy định mới tính (khoản 1, 3 Điều 26 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Tiền phép năm chưa nghỉ được công ty trả có bị tính thuế không?
Được miễn thuế nếu phù hợp với điều kiện và mức tiền lương trả cho những ngày chưa nghỉ theo khoản 3 Điều 113 Bộ luật Lao động; phần vượt mức quy định mới tính (khoản 2, 3 Điều 26 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Phụ cấp điện thoại, xăng xe có tính thuế TNCN không?
Văn phòng phẩm, công tác phí, điện thoại, trang phục phục vụ công việc chỉ tính thuế phần cao hơn mức khoán chi theo quy định (điểm đ khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP). Xăng xe không có trong danh sách này: phụ cấp xăng xe trả cố định hằng tháng tính vào thu nhập chịu thuế; chi phí đi lại khi đi công tác thuộc công tác phí thì chỉ tính phần vượt mức khoán. Hỏi công ty quy chế khoán để biết mức.
Trợ cấp thôi việc có bị tính thuế TNCN không?
Không. Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp thất nghiệp theo pháp luật không tính vào thu nhập chịu thuế; phần công ty trả cao hơn luật theo quy chế, hợp đồng hoặc thỏa ước cũng không tính (điểm h khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Tiền thưởng có bị tính thuế TNCN không?
Có. Các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền, kể cả thưởng bằng chứng khoán, tính vào thu nhập từ tiền lương, tiền công (điểm i khoản 2 Điều 8), trừ thưởng kèm danh hiệu, giải thưởng được Nhà nước công nhận (điểm a khoản 4 Điều 8).
Cập nhật ngày 26/10/2026. Căn cứ đã đối chiếu bản gốc: Nghị định 253/2026/NĐ-CP (Điều 8 khoản 2, 3, 4; Điều 26; bản ký số tr.4–7, tr.18); Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Điều 9, khoản 1 Điều 10). Ví dụ là giả định minh họa. Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn thuế cho trường hợp cụ thể.