Nghỉ dưỡng sức là khoản BHXH trả thêm sau ốm đau hoặc sinh con, nhưng thường bị bỏ quên vì người lao động không tự nộp được, còn công ty chỉ làm khi có đề nghị. Bài này giúp bạn biết mình có đủ điều kiện không, được bao nhiêu ngày, bao nhiêu tiền, và phải nói với ai.
Nội dung chính
1. Hai loại dưỡng sức, điều kiện khác nhau
| Sau ốm đau (Điều 46) | Sau thai sản (Điều 60) | |
|---|---|---|
| Điều kiện | Đã nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ đủ 30 ngày trở lên trong một năm; trong 30 ngày kể từ ngày hết nghỉ ốm mà sức khỏe chưa phục hồi | Lao động nữ, trong 30 ngày kể từ ngày hết nghỉ thai sản (khi sảy thai, phá thai, thai chết lưu theo Điều 52; khi sinh con theo khoản 1, khoản 4 Điều 53; mang thai hộ theo điểm a khoản 3 Điều 54) mà sức khỏe chưa phục hồi |
| Tối đa 10 ngày | Bệnh cần chữa trị dài ngày | Sinh một lần từ hai con trở lên |
| Tối đa 07 ngày | Ốm đau phải phẫu thuật | Sinh con phải phẫu thuật |
| Tối đa 05 ngày | Trường hợp khác | Trường hợp khác |
| Mức hưởng mỗi ngày | 30% mức tham chiếu (khoản 3 Điều 46; khoản 3 Điều 60) | |
Dưỡng sức sau ốm đau tính tối đa 10 ngày trong một năm, từ 01/01 đến 31/12 (khoản 1 Điều 46). Thời gian nghỉ dưỡng sức là liên tục, gồm cả ngày lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần; đợt nghỉ kéo từ cuối năm sang đầu năm sau thì tính cho năm trước.
Lao động nữ quay lại làm việc trước khi hết thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thì không áp dụng dưỡng sức sau thai sản (khoản 4 Điều 60).
2. Mỗi ngày bao nhiêu tiền
Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu trong Luật Bảo hiểm xã hội bằng mức lương cơ sở (khoản 13 Điều 141). Từ ngày 01/07/2026 mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng (khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP). Vậy:
| Số ngày | Tiền dưỡng sức (759.000 đồng/ngày) |
|---|---|
| 05 ngày | 3.795.000 đồng |
| 07 ngày | 5.313.000 đồng |
| 10 ngày | 7.590.000 đồng |
Mức này không phụ thuộc lương của bạn: người lương 6 triệu hay 30 triệu đồng đều nhận như nhau mỗi ngày.
3. Ba tình huống
| Người | Tình huống | Được dưỡng sức? |
|---|---|---|
| Chị N | Sinh mổ, nghỉ hết thời gian thai sản, đi làm lại thấy sức khỏe chưa hồi phục | Được, tối đa 07 ngày: 5.313.000 đồng |
| Anh P | Mổ ruột thừa, nghỉ hưởng chế độ ốm đau 12 ngày, cả năm không nghỉ ốm lần nào khác | Không: chưa đủ 30 ngày nghỉ hưởng ốm đau trong năm |
| Chị Q | Điều trị bệnh cần chữa trị dài ngày, nghỉ hưởng chế độ ốm đau 45 ngày trong năm | Được, tối đa 10 ngày: 7.590.000 đồng |
Trường hợp anh P cho thấy: ca mổ không tự động cho bạn quyền nghỉ dưỡng sức nếu tổng số ngày nghỉ hưởng ốm đau trong năm chưa đủ 30. Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội được giao quy định chi tiết việc tính và xác định điều kiện từng trường hợp (khoản 4 Điều 46, khoản 5 Điều 60); hãy hỏi cơ quan BHXH nếu tình huống của bạn chưa rõ.
4. Ai quyết số ngày, ai nộp hồ sơ
- Số ngày nghỉ do người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở quyết định, trong mức tối đa ở mục 1. Hai bên khác ý kiến thì công ty quyết định trên cơ sở đề nghị của công đoàn; nơi chưa có công đoàn cơ sở thì công ty quyết định (khoản 2 Điều 46, khoản 2 Điều 60).
- Công ty lập danh sách người nghỉ hưởng dưỡng sức và nộp cho cơ quan BHXH trong 07 ngày làm việc kể từ ngày bạn nghỉ (khoản 1 Điều 49, khoản 1 Điều 63).
- Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận danh sách; không giải quyết phải trả lời bằng văn bản, nêu lý do (khoản 2 Điều 49, khoản 2 Điều 63).
Vì người lao động không tự nộp, bước quan trọng nhất là báo cho phòng nhân sự bằng văn bản (email cũng được) ngay khi đi làm lại mà sức khỏe chưa phục hồi, trong thời hạn 30 ngày.
Checklist khi vừa hết nghỉ ốm hoặc nghỉ sinh
- Sau ốm đau: cộng tổng số ngày đã nghỉ hưởng chế độ ốm đau trong năm, đủ 30 ngày chưa.
- Xác định trường hợp của bạn: bệnh dài ngày, phẫu thuật, sinh đôi, sinh mổ hay trường hợp khác, để biết mức tối đa 10, 07 hay 05 ngày.
- Trong 30 ngày kể từ ngày hết nghỉ: gửi email cho nhân sự đề nghị nghỉ dưỡng sức.
- Hỏi số ngày được duyệt và ngày công ty nộp danh sách cho BHXH.
- Nhớ: ngày lễ, ngày nghỉ hằng tuần nằm trong đợt nghỉ vẫn được tính.
- Sau đó kiểm trên VssID hoặc hỏi nhân sự khoản trợ cấp đã được giải quyết chưa.
Các bài khác về bảo hiểm có ở chuyên mục BHXH; cách xem dữ liệu bảo hiểm của mình có ở bài tra cứu trên VssID.
Câu hỏi thường gặp
Nghỉ dưỡng sức sau sinh được bao nhiêu tiền một ngày?
30% mức tham chiếu (khoản 3 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024). Mức tham chiếu bằng lương cơ sở 2.530.000 đồng từ 01/07/2026, nên mỗi ngày 759.000 đồng.
Sinh mổ được nghỉ dưỡng sức mấy ngày?
Tối đa 07 ngày, tức 5.313.000 đồng. Sinh một lần từ hai con trở lên tối đa 10 ngày; trường hợp khác tối đa 05 ngày (khoản 2 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024). Số ngày cụ thể do công ty và công đoàn cơ sở quyết định.
Nghỉ ốm 1 tuần có được nghỉ dưỡng sức không?
Không, nếu cả năm bạn chưa nghỉ hưởng chế độ ốm đau đủ 30 ngày. Dưỡng sức sau ốm đau chỉ áp dụng cho người đã nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ đủ 30 ngày trở lên trong một năm (khoản 1 Điều 46 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
Ai làm hồ sơ hưởng dưỡng sức?
Công ty lập danh sách và nộp cho cơ quan BHXH trong 07 ngày làm việc kể từ ngày bạn nghỉ; cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận danh sách (Điều 49, Điều 63 Luật Bảo hiểm xã hội 2024). Bạn chỉ cần đề nghị với công ty.
Ngày nghỉ dưỡng sức có tính thứ Bảy, Chủ nhật không?
Có. Thời gian nghỉ dưỡng sức là liên tục, bao gồm cả ngày nghỉ lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần (khoản 1 Điều 46, khoản 1 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
Cập nhật ngày 26/10/2026. Căn cứ đã đối chiếu bản gốc: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Điều 46, 49, 60, 63; khoản 13 Điều 141; toàn văn trên xaydungchinhsach.chinhphu.vn); Nghị định 161/2026/NĐ-CP (khoản 2 Điều 3: lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026; bản ký số). Ví dụ là giả định minh họa. Bài mang tính tham khảo; trường hợp cụ thể hãy hỏi cơ quan BHXH hoặc phòng nhân sự.