Đầu năm — sau thưởng Tết — luôn là mùa nhảy việc lớn nhất. Nhưng người nhảy việc “có lãi” và người nhảy việc “mất tiền oan” thường khác nhau ở khâu chuẩn bị chứ không phải ở mức offer. Đây là checklist 5 bước trước khi bạn bấm gửi đơn xin nghỉ.
Nội dung chính
1. Báo trước đúng thời hạn — đừng mất trợ cấp vì vội
| Loại hợp đồng | Thời hạn báo trước |
|---|---|
| HĐLĐ không xác định thời hạn | Ít nhất 45 ngày |
| HĐLĐ 12–36 tháng | Ít nhất 30 ngày |
| HĐLĐ dưới 12 tháng | Ít nhất 3 ngày làm việc |
Nghỉ không báo trước đủ ngày = đơn phương chấm dứt trái luật: bạn mất trợ cấp thôi việc, phải bồi thường nửa tháng lương + tiền lương những ngày không báo trước, thậm chí hoàn chi phí đào tạo. Đếm ngày theo lịch (trừ loại dưới 12 tháng tính ngày làm việc) và gửi thông báo bằng văn bản/email có dấu vết.
2. Lấy đủ giấy tờ từ công ty cũ
- Xác nhận chốt sổ BHXH: công ty có trách nhiệm chốt và trả sổ trong vòng tối đa theo quy định sau khi chấm dứt HĐLĐ. Kiểm tra quá trình đóng trên app VssID trước ngày nghỉ — phát hiện thiếu tháng nào đòi ngay khi còn dễ.
- Chứng từ khấu trừ thuế TNCN: bắt buộc để bạn tự quyết toán thuế năm 2026 (làm 2 công ty trong cùng năm thì gần như chắc chắn phải tự quyết toán).
- Quyết định/thỏa thuận chấm dứt HĐLĐ: cần cho hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp.
3. So sánh offer theo luật thuế mới — gross hay net?
Từ 2026, cùng một lương gross, số thực nhận cao hơn trước nhờ giảm trừ gia cảnh tăng lên 15,5 triệu/tháng và biểu thuế 5 bậc giảm thuế suất bậc giữa. Khi so 2 offer:
- Quy hết về gross — offer “net” nghe hấp dẫn nhưng che mất mức đóng BHXH (ảnh hưởng thai sản, hưu trí của bạn).
- Hỏi rõ lương đóng BHXH là bao nhiêu — một số nơi trả gross cao nhưng đóng bảo hiểm trên mức thấp hơn nhiều: bạn lợi trước mắt, thiệt dài hạn.
- Nếu việc mới nhiều tăng ca: nhớ rằng tiền OT từ 2026 miễn thuế TNCN hoàn toàn — 3 triệu tiền tăng ca “đáng giá” hơn 3 triệu lương cứng về thuế (nhưng không tính vào lương đóng BHXH).
- Tính cả thưởng theo kỳ, phụ cấp, ngày phép — quy về thu nhập năm rồi mới so.
4. Khoảng trống giữa hai việc — đừng bỏ quên bảo hiểm thất nghiệp
- Đóng BHTN đủ 12 tháng trong 24 tháng trước khi nghỉ → đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp (60% bình quân lương đóng BHTN 6 tháng liền kề, hưởng 3 tháng cho mỗi 12–36 tháng đóng).
- Hạn nộp hồ sơ: 3 tháng kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ — quá hạn coi như bỏ quyền lợi đợt này (thời gian đóng được bảo lưu).
- Nếu đã có việc mới nhận ngay, không hưởng BHTN nhưng thời gian đóng tự động cộng dồn — không mất đi đâu.
- Khoảng trống BHYT: cân nhắc mua BHYT hộ gia đình ngay để không gián đoạn quyền lợi khám chữa bệnh và mốc “5 năm liên tục”.
5. Rà các cam kết đã ký trước khi nộp đơn
- Cam kết đào tạo: nếu công ty cử đi học có ký cam kết làm việc tối thiểu X năm — nghỉ sớm có thể phải hoàn chi phí đào tạo theo thỏa thuận.
- Thỏa thuận bảo mật/không cạnh tranh (NDA/NCA): đọc lại phạm vi và thời hạn, đặc biệt khi chuyển sang công ty cùng ngành.
- Thưởng giữ chân, ESOP: kiểm tra điều kiện vesting — nghỉ trước mốc có thể mất khoản đáng kể, đôi khi đáng để dời ngày nghỉ vài tuần.
- Ngày phép chưa dùng: được thanh toán bằng tiền khi chấm dứt HĐLĐ — đối chiếu số ngày trước buổi bàn giao.
Câu hỏi thường gặp
Nghỉ ngang có sao không?
Nghỉ không báo trước đủ thời hạn là chấm dứt HĐLĐ trái luật: mất trợ cấp thôi việc, bồi thường nửa tháng lương + lương những ngày vi phạm, có thể hoàn phí đào tạo. Gần như luôn đáng để chờ đủ ngày báo trước.
Công ty cũ giữ sổ BHXH không trả thì làm gì?
Yêu cầu bằng văn bản; nếu vẫn không trả, phản ánh đến cơ quan BHXH hoặc Phòng LĐ-TB&XH địa phương — giữ sổ BHXH của người lao động là hành vi bị xử phạt.
Làm 2 công ty trong một năm thì quyết toán thuế thế nào?
Bạn thường phải tự quyết toán với cơ quan thuế (công ty mới chỉ quyết toán thay nếu đủ điều kiện ủy quyền). Cần chứng từ khấu trừ thuế từ cả hai nơi — xin ngay khi nghỉ, đừng đợi đến mùa quyết toán.
Thử việc ở chỗ mới có được đóng BHXH không?
Giai đoạn thử việc theo HĐ thử việc riêng thì chưa thuộc diện đóng bắt buộc; ký HĐLĐ chính thức (hoặc thử việc ghi trong HĐLĐ) thì phải đóng. Hỏi rõ điểm này khi nhận offer — ảnh hưởng trực tiếp mốc thai sản nếu bạn có kế hoạch sinh con.