“Trễ 1 lần trừ 50.000 đồng”, “trễ quá 10 phút tính nửa ngày công”: những dòng này rất hay gặp trong quy định chấm công. Bài này tách rõ phần công ty được không trả và phần là phạt trái luật, kèm cách tự tính bằng số trên phiếu lương của bạn.
Nội dung chính
1. Điều luật cấm gì
- Khoản 2 Điều 127 Bộ luật Lao động 2019: nghiêm cấm “phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động”.
- Khoản 1 Điều 102: công ty chỉ được khấu trừ tiền lương để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản theo Điều 129, mỗi tháng không quá 30% tiền lương thực trả sau khi trích BHXH, BHYT, BHTN, thuế TNCN (khoản 3 Điều 102). Đi trễ không thuộc trường hợp này.
- Điều 124: kỷ luật lao động chỉ có 4 hình thức: khiển trách; kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức; sa thải. Không có hình thức “phạt tiền”.
2. Phần được không trả và phần là phạt
Bộ luật không có điều riêng gọi tên “trừ lương đi trễ”. Ranh giới nằm ở cách tính tiền lương theo thời gian: tiền lương giờ bằng tiền lương ngày chia số giờ làm việc bình thường trong ngày, tiền lương ngày bằng tiền lương tháng chia số ngày làm việc bình thường trong tháng mà doanh nghiệp lựa chọn (điểm a khoản 1 Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP). Từ đó:
| Cách công ty xử lý khi bạn trễ 15 phút | Bản chất |
|---|---|
| Không trả lương cho đúng 15 phút không làm việc | Trả lương theo thời gian làm việc, không phải phạt |
| Trừ nửa ngày hoặc cả ngày công | Phần vượt quá 15 phút là cắt lương, bị cấm |
| Thu hoặc trừ một khoản cố định mỗi lần trễ (50.000, 100.000 đồng…) | Phạt tiền, bị cấm |
Bảng trên là cách đọc rút ra từ quy định về lương theo thời gian, không phải một điều khoản riêng; cơ quan có thẩm quyền xem xét từng vụ cụ thể theo nội quy, hợp đồng và bảng chấm công. Tên gọi trên phiếu lương (“trừ công”, “trừ chuyên cần”…) không đổi bản chất: phần trừ lớn hơn tiền lương của thời gian thực tế vắng mặt vẫn là cắt lương.
3. Ví dụ bằng số
Anh Nam lương 9.360.000 đồng/tháng, công ty chọn 26 ngày công chuẩn, 8 giờ/ngày. Tháng 10/2026 anh đi trễ 6 lần, mỗi lần 15 phút.
| Bước | Kết quả |
|---|---|
| Tiền lương ngày | 9.360.000 ÷ 26 = 360.000 đồng |
| Tiền lương giờ | 360.000 ÷ 8 = 45.000 đồng |
| 6 lần × 15 phút = 1,5 giờ không làm việc | 1,5 × 45.000 = 67.500 đồng: phần công ty được không trả |
| Quy định “trễ trừ nửa ngày công” | 6 × 180.000 = 1.080.000 đồng → 1.012.500 đồng là cắt lương trái luật |
| Quy định “trễ phạt 100.000 đồng/lần” | 6 × 100.000 = 600.000 đồng là phạt tiền trái luật (cộng thêm nếu công ty vẫn trừ 67.500 đồng tiền công) |
Ví dụ là giả định minh họa. Cách chọn 26 hay 22 ngày công chuẩn làm đổi tiền lương ngày, xem bài ngày công chuẩn 26 hay 22.
4. Công ty bị phạt bao nhiêu
Điểm c khoản 3 Điều 25 Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực 10/09/2026, thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP): phạt tiền từ 20.000.000 đến 40.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động “dùng hình thức phạt tiền hoặc cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động”. Đây là mức cho cá nhân; công ty là tổ chức thì bị phạt gấp 02 lần, tức 40.000.000 đến 80.000.000 đồng (khoản 1 Điều 7). Kèm theo, công ty bị buộc trả lại khoản tiền đã thu hoặc trả đủ tiền lương cho người lao động (điểm d khoản 4 Điều 25).
5. Đi trễ bị kỷ luật thế nào cho đúng
- Chỉ xử lý kỷ luật khi hành vi đi trễ được quy định trong nội quy lao động hoặc thỏa thuận trong hợp đồng (khoản 3 Điều 127).
- Công ty phải chứng minh lỗi, có mặt bạn (bạn có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa) và lập biên bản (khoản 1 Điều 122); không áp nhiều hình thức kỷ luật cho một hành vi (khoản 2 Điều 122).
- Hình thức thường gặp với đi trễ là khiển trách hoặc kéo dài thời hạn nâng lương. Khiển trách được xóa sau 03 tháng, kéo dài thời hạn nâng lương sau 06 tháng nếu không vi phạm tiếp (khoản 1 Điều 126).
- Tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức có thể dẫn tới sa thải (khoản 3 Điều 125). Đi trễ nhiều lần là chuyện có thể mất việc thật, chỉ là không được “quy ra tiền”.
Bị trừ sai: làm gì
- Lấy bảng chấm công và phiếu lương tháng bị trừ; ghi số phút trễ thực tế từng lần.
- Tính phần không trả hợp lệ bằng tiền lương giờ như ví dụ trên.
- Đối chiếu nội quy lao động: đi trễ có được quy định là vi phạm không, hình thức xử lý là gì.
- Gửi email hoặc văn bản cho bộ phận nhân sự đề nghị hoàn lại phần trừ vượt, dẫn khoản 2 Điều 127 Bộ luật Lao động 2019; giữ bản đã gửi.
- Không được giải quyết: các bước khiếu nại, hòa giải, thanh tra có trong bài bị công ty nợ lương phải làm gì. Các bài khác về phiếu lương ở mục Lương & phiếu lương.
Câu hỏi thường gặp
Đi trễ có bị trừ lương không?
Công ty có thể không trả lương cho đúng thời gian bạn không làm việc, vì lương theo thời gian trả cho thời gian làm việc. Trừ nhiều hơn thời gian đó hoặc thu tiền mỗi lần trễ là phạt tiền, cắt lương thay xử lý kỷ luật, bị cấm theo khoản 2 Điều 127 Bộ luật Lao động 2019.
Công ty phạt tiền nhân viên đi trễ bị xử phạt bao nhiêu?
Phạt từ 20 đến 40 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức (40 đến 80 triệu đồng), và buộc trả lại khoản tiền đã thu (điểm c khoản 3, điểm d khoản 4 Điều 25; khoản 1 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP).
Đi trễ 15 phút bị trừ nửa ngày công có đúng không?
Không. Lương theo thời gian trả căn cứ vào thời gian làm việc, nên phần trừ vượt quá 15 phút không làm việc mang bản chất cắt lương thay việc xử lý kỷ luật, bị cấm theo khoản 2 Điều 127 Bộ luật Lao động 2019.
Đi trễ nhiều lần có bị sa thải không?
Có thể, nếu nội quy quy định đi trễ là vi phạm và bạn tái phạm khi đang bị kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức chưa được xóa (khoản 3 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019).
Bị cắt thưởng chuyên cần vì đi trễ có phải là phạt tiền không?
Không, nếu chuyên cần là khoản thưởng có điều kiện trong quy chế thưởng do công ty ban hành theo Điều 104 Bộ luật Lao động 2019. Nếu khoản này ghi trong hợp đồng lao động thì phải đúng điều kiện đã ghi trong hợp đồng.
Cập nhật ngày 29/10/2026. Căn cứ đã đối chiếu bản gốc: Bộ luật Lao động 2019 (khoản 1, khoản 3 Điều 102; Điều 104; khoản 1, khoản 2 Điều 122; Điều 124; khoản 3 Điều 125; khoản 1 Điều 126; Điều 127; đọc trên bản ký số tr.39, 45–47); Nghị định 145/2020/NĐ-CP (điểm a khoản 1 Điều 54); Nghị định 283/2026/NĐ-CP (khoản 1 Điều 7; điểm c khoản 3, điểm d khoản 4 Điều 25). Ví dụ là giả định minh họa. Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.