Người đi làm thường kiểm kỹ mức lương trong offer nhưng ít ai kiểm chính công ty sẽ trả lương đó. Nợ lương, nợ bảo hiểm thường có dấu hiệu công khai từ trước, nằm trên các cổng thông tin của cơ quan nhà nước. Dưới đây là bốn bước, theo thứ tự từ nhanh đến kỹ.
Nội dung chính
1. Tra trạng thái mã số thuế của công ty
Khoản 1 Điều 33 Thông tư 90/2026/TT-BTC: tổ chức, cá nhân được tra cứu thông tin về mã số thuế trên Hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế, gồm mã số thuế, tên người nộp thuế, địa chỉ trụ sở, trạng thái mã số thuế, tên cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Khoản 2 Điều 33 quy định cơ quan thuế công khai các trường hợp:
| Trạng thái | Nghĩa | Với người sắp vào làm |
|---|---|---|
| 03 | Ngừng hoạt động, chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế | Dừng lại: công ty đang đóng cửa |
| 05 | Tạm ngừng hoạt động, kinh doanh | Hỏi rõ vì sao đang tuyển khi đã đăng ký tạm ngừng |
| 06 | Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký | Đối chiếu địa chỉ phỏng vấn với địa chỉ trụ sở; lệch mà không giải thích được là dấu hiệu xấu |
Cũng xem tên công ty trên hệ thống có khớp đúng tên trong thư mời làm việc, hợp đồng dự kiến không. Công ty con, chi nhánh, đơn vị phụ thuộc có mã số thuế riêng: hợp đồng ký với pháp nhân nào thì tra pháp nhân đó.
2. Xem thông tin đăng ký doanh nghiệp
Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp là cổng điện tử dùng để đăng ký doanh nghiệp, công bố và truy cập thông tin đăng ký doanh nghiệp (khoản 8 Điều 4 Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14). Sau khi được cấp giấy chứng nhận, doanh nghiệp phải công bố công khai trên cổng này nội dung giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, ngành nghề kinh doanh và danh sách cổ đông sáng lập (nếu là công ty cổ phần); mọi thay đổi cũng phải công bố (Điều 32). Thông tin sâu hơn lưu trên hệ thống có thể đề nghị cung cấp và phải nộp phí (khoản 1 Điều 33).
Những điều nên đối chiếu: ngày thành lập (công ty vài tháng tuổi tuyển hàng loạt vị trí lương cao cần hỏi thêm), ngành nghề có khớp công việc bạn được mời không, người đại diện theo pháp luật là ai, các lần thay đổi gần đây.
3. Kiểm danh sách nợ BHXH
Khoản 2 Điều 35 Luật Bảo hiểm xã hội 2024: cơ quan bảo hiểm xã hội công khai trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan bảo hiểm xã hội việc người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp. Tìm tên công ty trong các danh sách này. Công ty nợ BHXH thì những tháng bị nợ có nguy cơ chưa được ghi nhận vào quá trình đóng của bạn khi bạn cần hưởng chế độ.
4. Tranh chấp lao động: tra được tới đâu
Tòa án nhân dân tối cao có trang Công bố bản án, quyết định của tòa án, phân loại theo loại vụ việc, trong đó có nhóm Lao động. Trang lọc theo cấp tòa, tòa án, loại vụ việc, khoảng thời gian ban hành, nhưng không có ô tìm theo tên doanh nghiệp, nên khó dùng để tra một công ty cụ thể. Cách thực tế hơn: tìm tên công ty kèm các từ “nợ lương”, “BHXH”, “tranh chấp” trên công cụ tìm kiếm, đọc tin từ báo chí và cơ quan nhà nước, và hỏi người đang hoặc đã làm ở đó. Nhận xét ẩn danh trên mạng chỉ nên coi là gợi ý để hỏi thêm, không phải bằng chứng.
5. Hỏi thẳng trong buổi offer: bạn có quyền được trả lời trung thực
Khoản 1 Điều 16 Bộ luật Lao động 2019: người sử dụng lao động phải cung cấp thông tin trung thực cho người lao động về công việc, địa điểm, điều kiện làm việc, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, an toàn vệ sinh lao động, tiền lương, hình thức trả lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và vấn đề khác liên quan trực tiếp mà người lao động yêu cầu. Bốn câu nên hỏi bằng email để có văn bản:
- Tổng thu nhập gồm những khoản nào; khoản nào ghi vào mức lương, phụ cấp trong hợp đồng, khoản nào là phúc lợi riêng?
- Tiền lương đóng BHXH là bao nhiêu, đóng từ tháng nào?
- Thời gian thử việc bao lâu, lương thử việc bao nhiêu?
- Ngày trả lương hằng tháng, trả qua tài khoản hay tiền mặt?
Câu 2 liên quan trực tiếp tới số tiền bạn nhận khi ốm, sinh con, thất nghiệp: xem bài phụ cấp nào tính vào lương đóng BHXH. Khi đã có bản hợp đồng dự kiến, đọc theo bài đọc hợp đồng lao động trước khi ký.
6. Ba yêu cầu là dấu hiệu dừng
Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 cấm công ty, khi giao kết và thực hiện hợp đồng:
- Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động;
- Yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác (đặt cọc, ký quỹ, “phí giữ chỗ”) cho việc thực hiện hợp đồng;
- Buộc người lao động thực hiện hợp đồng để trả nợ cho công ty.
Offer nào đi kèm một trong ba yêu cầu trên thì cân nhắc dừng ngay, bất kể mức lương.
Checklist 20 phút trước khi trả lời offer
- Lấy mã số thuế và tên đầy đủ của pháp nhân sẽ ký hợp đồng.
- Tra trạng thái mã số thuế: tránh 03, hỏi rõ nếu 05 hoặc 06.
- Xem thông tin đăng ký doanh nghiệp: ngày thành lập, ngành nghề, người đại diện, thay đổi gần đây.
- Tìm tên công ty trong danh sách chậm đóng, trốn đóng BHXH được cơ quan BHXH công khai.
- Tìm tin về nợ lương, tranh chấp; hỏi người từng làm.
- Gửi email 4 câu hỏi về lương, BHXH, thử việc, ngày trả lương; giữ phản hồi.
- Từ chối mọi yêu cầu giữ bản gốc giấy tờ hay đặt cọc. Các bài khác ở mục Hợp đồng & nghỉ việc.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết công ty còn hoạt động không?
Tra trạng thái mã số thuế của công ty trên hệ thống của cơ quan thuế. Cơ quan thuế công khai doanh nghiệp ngừng hoạt động chưa hoàn thành thủ tục (trạng thái 03), tạm ngừng kinh doanh (05), không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (06) (khoản 2 Điều 33 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
Kiểm tra công ty có nợ BHXH ở đâu?
Cơ quan bảo hiểm xã hội công khai trên Cổng thông tin điện tử của mình việc người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp (khoản 2 Điều 35 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
Có được hỏi công ty đóng BHXH mức bao nhiêu trước khi nhận việc không?
Có. Người sử dụng lao động phải cung cấp thông tin trung thực về tiền lương, hình thức trả lương, BHXH, BHYT, BHTN khi giao kết hợp đồng (khoản 1 Điều 16 Bộ luật Lao động 2019).
Công ty yêu cầu đặt cọc hoặc giữ bằng gốc có đúng không?
Không. Công ty không được giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ, không được yêu cầu biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng (Điều 17 Bộ luật Lao động 2019).
Vào làm bao lâu thì công ty phải đóng BHXH?
Công ty nộp hồ sơ đăng ký tham gia BHXH trong 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (khoản 1 Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội 2024) và đóng chậm nhất ngày cuối cùng của tháng tiếp theo (điểm a khoản 4 Điều 34).
Cập nhật ngày 29/10/2026. Căn cứ đã đối chiếu bản gốc: Thông tư 90/2026/TT-BTC (Điều 33; bản ký số tr.69–70); Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 4 Điều 34, khoản 2 Điều 35; toàn văn trên xaydungchinhsach.chinhphu.vn); Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 (khoản 8 Điều 4, Điều 32, Điều 33; Văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH, Công báo số 1105+1106 ngày 31/08/2025); Bộ luật Lao động 2019 (Điều 16, Điều 17; bản ký số tr.7); trang Công bố bản án, quyết định của Tòa án nhân dân tối cao (congbobanan.toaan.gov.vn, xem 29/10/2026). Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.