Hai người cùng lương 10,4 triệu đồng, cùng nghỉ không lương một ngày, nhưng một người bị trừ 400.000 đồng, người kia bị trừ gần 473.000 đồng. Cả hai công ty đều có thể đúng luật. Điểm khác nằm ở số ngày công chuẩn mỗi nơi chọn, và bạn có quyền biết con số đó.
Nội dung chính
1. Luật nói gì về “ngày công chuẩn”
Khoản 1 Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP (hướng dẫn hình thức trả lương theo Điều 96 Bộ luật Lao động 2019) quy định với lương theo thời gian:
| Loại | Quy định | Căn cứ |
|---|---|---|
| Lương tháng | Được trả cho một tháng làm việc | Điểm a1 |
| Lương ngày (khi hợp đồng thỏa thuận lương tháng) | Lương tháng chia cho số ngày làm việc bình thường trong tháng theo quy định của pháp luật mà doanh nghiệp lựa chọn | Điểm a3 |
| Lương giờ | Lương ngày chia cho số giờ làm việc bình thường trong ngày theo Điều 105 Bộ luật Lao động | Điểm a4 |
“Theo quy định của pháp luật” nghĩa là số ngày doanh nghiệp chọn phải nằm trong giới hạn: thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ/ngày và 48 giờ/tuần (khoản 1 Điều 105), mỗi tuần nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục (khoản 1 Điều 111). Làm thứ Hai đến thứ Bảy thì một tháng có 24 đến 27 ngày làm việc theo lịch (tháng 2 có 28 ngày chỉ có 24); làm thứ Hai đến thứ Sáu thì 20 đến 23 ngày, chưa trừ ngày nghỉ lễ, tết. Nhà nước khuyến khích tuần làm việc 40 giờ (khoản 2 Điều 105), nhưng không bắt buộc.
2. Cùng lương, bốn cách chia, bốn mức trừ
Lương theo hợp đồng 10.400.000 đồng/tháng, nghỉ không hưởng lương 1 ngày:
| Công ty chọn | Lương 1 ngày | Bị trừ khi nghỉ 1 ngày |
|---|---|---|
| Cố định 26 ngày (làm thứ Hai đến thứ Bảy) | 400.000 đồng | 400.000 đồng |
| Số ngày làm việc thực tế của tháng: 10/2026 có 27 ngày (thứ Hai đến thứ Bảy) | 385.185 đồng | 385.185 đồng |
| Số ngày làm việc thực tế: 11/2026 có 25 ngày (thứ Hai đến thứ Bảy) | 416.000 đồng | 416.000 đồng |
| Cố định 22 ngày (làm thứ Hai đến thứ Sáu) | 472.727 đồng | 472.727 đồng |
Không cách nào trong bảng tự nó trái luật. Điều bạn cần là công ty chọn một cách, ghi rõ (trong hợp đồng, quy chế lương hoặc thang bảng lương) và áp dụng nhất quán. Một cách ghi phổ biến là “lương ngày = lương tháng / 26”.
3. Chỗ hay bị tính sai: “lương tháng chia 26 nhân ngày công thực tế”
Một số nơi tính lương mọi tháng bằng công thức lương tháng / 26 × số ngày đi làm. Hãy thử với tháng 11/2026 (25 ngày làm việc, thứ Hai đến thứ Bảy):
| Bạn đi làm | Công thức /26 × ngày công | Chênh với lương tháng 10,4 triệu |
|---|---|---|
| Đủ 25/25 ngày, không nghỉ ngày nào | 10.000.000 đồng | Thiếu 400.000 đồng |
| Tháng 10/2026: đủ 27/27 ngày | 10.800.000 đồng | Dư 400.000 đồng |
Điểm a1 khoản 1 Điều 54 nói lương tháng được trả cho một tháng làm việc. Nếu hợp đồng của bạn ghi lương tháng mà bạn đi làm đủ mọi ngày theo lịch của tháng, nhận ít hơn lương tháng là dấu hiệu cách tính chưa khớp với thỏa thuận. Hỏi phòng nhân sự quy chế đang áp dụng và đối chiếu với hợp đồng. Cách đọc từng dòng trên phiếu lương có ở bài cách đọc phiếu lương.
4. Ngày công chuẩn ảnh hưởng cả tiền làm thêm giờ
Lương giờ lấy lương ngày chia cho số giờ làm việc bình thường trong ngày (điểm a4). Riêng tiền làm thêm giờ tính trên tiền lương giờ thực trả (điểm a khoản 1 Điều 55 Nghị định 145): tiền lương thực trả của tháng theo công việc đang làm (không gồm các khoản như tiền ăn giữa ca, hỗ trợ xăng xe, điện thoại, nhà ở, tiền thưởng) chia tổng số giờ thực tế làm việc, với số ngày tính không quá số ngày làm việc bình thường trong tháng mà doanh nghiệp lựa chọn. Bảng dưới giả định tiền lương thực trả chỉ gồm 10,4 triệu đồng, đi làm đủ số ngày chuẩn, 8 giờ/ngày:
| Ngày công chuẩn | Lương giờ | 1 giờ làm thêm ngày thường (150%) |
|---|---|---|
| 26 ngày | 50.000 đồng | 75.000 đồng |
| 22 ngày | 59.091 đồng | 88.636 đồng |
Vì vậy chia cho số ngày lớn thì nghỉ một ngày bị trừ ít hơn, nhưng mỗi giờ làm thêm cũng được trả ít hơn. Mức 150%, 200%, 300% và cách tính đầy đủ có ở bài cách tính tiền làm thêm giờ.
5. Nghỉ không lương nhiều ngày: coi chừng tháng BHXH
Khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024: người lao động không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH tháng đó, trừ khi hai bên thỏa thuận vẫn đóng với căn cứ đóng bằng tháng gần nhất. Tháng không đóng thì không được tính vào thời gian đóng BHXH. Nếu cần nghỉ dài, hãy cân nhắc chia đợt nghỉ qua hai tháng, hoặc thỏa thuận vẫn đóng. Kiểm lại từng tháng trên VssID sau đợt nghỉ.
Checklist kiểm lương ngày của bạn
- Tìm trong hợp đồng hoặc quy chế lương: công ty chia lương tháng cho bao nhiêu ngày?
- Lấy lương tháng chia số đó để biết lương 1 ngày; chia tiếp 8 để biết lương giờ.
- So số tiền bị trừ trên phiếu lương với số ngày nghỉ không lương thực tế.
- Tháng đi làm đủ mọi ngày theo lịch: kiểm xem có nhận đủ lương tháng không.
- Kiểm đơn giá giờ làm thêm có khớp lương giờ ở bước 2 không.
- Nghỉ không lương từ 14 ngày làm việc trong một tháng: kiểm tháng đó trên VssID.
Các bài khác về tiền lương có ở chuyên mục Lương.
Câu hỏi thường gặp
Lương tháng chia 26 hay 22 ngày công mới đúng luật?
Không có con số bắt buộc chung. Lương ngày bằng lương tháng chia cho số ngày làm việc bình thường trong tháng theo quy định của pháp luật mà doanh nghiệp lựa chọn (điểm a3 khoản 1 Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP). Làm 6 ngày/tuần thường chọn 26, làm 5 ngày/tuần thường chọn 22; công ty phải ghi rõ và áp dụng nhất quán.
Nghỉ không lương 1 ngày bị trừ bao nhiêu tiền?
Bằng lương 1 ngày: lương tháng chia ngày công chuẩn công ty chọn. Lương 10,4 triệu đồng, chia 26 thì trừ 400.000 đồng; chia 22 thì trừ khoảng 472.727 đồng.
Tháng có 27 ngày làm việc mà đi làm đủ thì có được hơn lương tháng không?
Lương tháng được trả cho một tháng làm việc (điểm a1 khoản 1 Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP), nên đi làm đủ theo lịch thì nhận lương tháng như hợp đồng. Chỉ khi quy chế tính theo ngày công thực tế thì số tiền mới thay đổi theo tháng; hãy đối chiếu quy chế với hợp đồng.
Ngày công chuẩn có ảnh hưởng tiền làm thêm giờ không?
Có. Tiền làm thêm giờ tính trên tiền lương giờ thực trả, trong đó số ngày làm việc tính không quá số ngày làm việc bình thường mà doanh nghiệp lựa chọn (điểm a khoản 1 Điều 55 Nghị định 145/2020/NĐ-CP), nên chia 22 ngày cho lương giờ cao hơn chia 26 ngày. Lương thực trả 10,4 triệu đồng, đi làm đủ số ngày chuẩn, 8 giờ/ngày: lương giờ 50.000 đồng (26 ngày) hoặc 59.091 đồng (22 ngày).
Nghỉ không lương bao nhiêu ngày thì không được đóng BHXH tháng đó?
Từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng không hưởng tiền lương thì không phải đóng BHXH tháng đó, trừ khi hai bên thỏa thuận vẫn đóng (khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
Cập nhật ngày 22/10/2026. Căn cứ đã đối chiếu bản gốc: Nghị định 145/2020/NĐ-CP (khoản 1 Điều 54, điểm a1–a4; điểm a, b khoản 1 Điều 55; bản ký số); Bộ luật Lao động 2019 (Điều 105, khoản 1 Điều 111); Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (khoản 5 Điều 33). Số ngày làm việc của tháng 10 và 11/2026 tính theo lịch, chưa trừ ngày nghỉ riêng của từng công ty. Ví dụ là giả định minh họa. Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.