“Nghỉ việc một năm là rút được bảo hiểm xã hội” là câu nhiều người vẫn nghĩ đúng. Từ ngày 01/07/2025, câu đó chỉ còn đúng với một phần người lao động, và kể cả với họ, cách đếm 12 tháng cũng khác cách nhiều người đang đếm. Bài này giúp bạn trả lời ba câu: mình có còn được rút không, rút được bao nhiêu, và có nên rút không.
Nội dung chính
1. Bạn thuộc nhóm nào
Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cho người lao động tham gia BHXH bắt buộc (khoản 1 Điều 2) hưởng BHXH một lần khi đã chấm dứt tham gia BHXH, có đề nghị và thuộc một trong các trường hợp sau:
| Trường hợp | Ai dùng được | Căn cứ |
|---|---|---|
| Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng | Mọi người (nếu không rút, có thể chọn trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình) | Điểm a khoản 1 Điều 70; Điều 23 |
| Ra nước ngoài để định cư | Mọi người | Điểm b khoản 1 Điều 70 |
| Đang mắc ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS | Mọi người | Điểm c khoản 1 Điều 70 |
| Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; khuyết tật đặc biệt nặng | Mọi người | Điểm d khoản 1 Điều 70 |
| Sau 12 tháng không tham gia BHXH bắt buộc lẫn tự nguyện, tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm | Chỉ người có thời gian đóng trước 01/07/2025 | Điểm đ khoản 1 Điều 70 |
Nghị định 158/2025/NĐ-CP (điểm a khoản 1 Điều 14) nói rõ hơn: người “có thời gian đóng trước ngày 01/07/2025” là người mà tại thời điểm giải quyết còn thời gian đóng trước ngày đó để tính hưởng. Vậy nếu bạn đi làm và đóng BHXH lần đầu từ tháng 07/2025 trở đi, nghỉ việc bao lâu cũng không mở ra quyền rút theo điểm đ. Thời gian đóng của bạn được bảo lưu (Điều 71) và cộng dồn khi đi làm lại.
2. Đếm 12 tháng cho đúng
Điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định: 12 tháng là 12 tháng không đóng BHXH tính liên tục đến tháng liền kề trước tháng cơ quan BHXH tiếp nhận đề nghị. Tại thời điểm nộp hồ sơ, bạn phải đang không thuộc diện đóng bắt buộc và không tham gia BHXH tự nguyện. Những tháng không phải đóng vì nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng (khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024) không được tính vào 12 tháng chờ.
| Tình huống | Sớm nhất được nộp hồ sơ |
|---|---|
| Công ty đóng BHXH cho bạn đến hết tháng 10/2026, sau đó không đi làm có đóng BHXH | Tháng 11/2027 (đủ 12 tháng 11/2026 → 10/2027) |
| Như trên, nhưng tháng 03/2027 làm 2 tháng ở công ty mới có đóng BHXH, nghỉ tiếp từ tháng 05/2027 | Đếm lại từ tháng 05/2027 → sớm nhất tháng 05/2028 |
| Nghỉ việc xong đăng ký BHXH tự nguyện | Chưa nộp được cho tới khi dừng đóng tự nguyện và đủ 12 tháng không đóng |
Trước khi đếm, hãy chắc công ty đã đóng đủ và xác nhận thời gian đóng khi bạn nghỉ. Cách xem từng tháng trên ứng dụng có ở bài tra cứu quá trình đóng BHXH trên VssID; trách nhiệm chốt sổ khi nghỉ việc xem bài thời hạn trả lương cuối và sổ BHXH.
3. Rút được bao nhiêu
Khoản 3 Điều 70 tính theo số năm đã đóng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH:
- 1,5 tháng lương bình quân cho mỗi năm đóng trước năm 2014;
- 02 tháng lương bình quân cho mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi;
- Đóng chưa đủ một năm: bằng số tiền đã đóng, tối đa 02 tháng lương bình quân.
Tháng lẻ được làm tròn: từ 01 đến 06 tháng tính là nửa năm, từ 07 đến 11 tháng tính là một năm (khoản 6 Điều 5). Tháng lẻ của giai đoạn trước 2014 được chuyển sang giai đoạn từ 2014 để tính (khoản 3 Điều 70). Lương làm căn cứ đóng của người làm doanh nghiệp được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng trước khi lấy bình quân (khoản 2 Điều 73 Luật; Điều 16 Nghị định 158/2025/NĐ-CP), nên số thực nhận thường cao hơn một chút so với phép tính bên dưới.
Ví dụ 1: anh H đóng từ tháng 01/2019 đến hết tháng 10/2026
| Bước | Kết quả |
|---|---|
| Thời gian đóng | 7 năm 10 tháng, tháng lẻ 10 → tính là 8 năm |
| Lương bình quân tháng đóng BHXH (giả định) | 10.000.000 đồng |
| Mức hưởng: 8 năm × 2 tháng × 10.000.000 | 160.000.000 đồng |
| Sớm nhất được nộp | Tháng 11/2027, nếu không đóng BHXH 12 tháng liên tục |
Ví dụ 2: chị K đóng từ tháng 01/2012 đến hết tháng 12/2016
Hai năm trước 2014: 2 × 1,5 = 3 tháng. Ba năm từ 2014: 3 × 2 = 6 tháng. Tổng 9 tháng lương bình quân; với bình quân 8.000.000 đồng, chị K nhận khoảng 72.000.000 đồng.
4. Rút hay giữ: phép so sánh ít ai làm
Đoạn 2 khoản 3 Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội 2024: thời gian đóng đã được tính hưởng BHXH một lần thì không được tính để hưởng các chế độ sau này. Anh H rút 160 triệu đồng là xoá 8 năm khỏi quãng đường 15 năm để có lương hưu (khoản 1 Điều 64).
| Rút một lần | Giữ lại (bảo lưu) | |
|---|---|---|
| Tiền nhận ngay | Khoảng 160 triệu đồng | 0 |
| Thời gian đóng còn lại | 0 năm, đi làm lại phải đếm từ đầu | 8 năm, cộng dồn khi đóng tiếp (Điều 71) |
| Còn cách lương hưu | 15 năm đóng mới | 7 năm đóng nữa |
| Nếu đến tuổi nghỉ hưu vẫn chưa đủ 15 năm | Không còn gì từ 8 năm đã rút; chỉ còn thời gian đóng sau khi rút (nếu có) để xét | Vẫn được chọn rút một lần (điểm a khoản 1 Điều 70) hoặc nhận trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng (Điều 23) |
Giữ lại không làm mất quyền rút sau này; rút rồi thì không lấy lại được thời gian đã đóng. Nếu cần tiền gấp, hãy so khoản cần với số tiền sẽ nhận và tính xem bạn còn bao nhiêu năm làm việc trước tuổi nghỉ hưu.
5. Hồ sơ và thời hạn giải quyết
- Sổ BHXH và văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần (khoản 1 Điều 78).
- Định cư nước ngoài: thêm bản sao giấy xác nhận thôi quốc tịch, hoặc bản dịch có chứng thực hộ chiếu, thị thực định cư, thẻ thường trú do nước ngoài cấp (khoản 2 Điều 78).
- Mắc một trong năm bệnh nêu ở điểm c khoản 1 Điều 70: thêm bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện (khoản 3 Điều 78). Suy giảm từ 81%: thêm biên bản giám định y khoa hoặc giấy xác nhận khuyết tật đặc biệt nặng (khoản 4 Điều 78).
- Nộp cho cơ quan BHXH (khoản 2 Điều 79). Cơ quan BHXH phải giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ; không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do (khoản 3 Điều 79).
Thời điểm tính hưởng là thời điểm cơ quan BHXH ban hành quyết định (khoản 5 Điều 70), không phải ngày bạn nộp đơn.
6. Bốn hiểu lầm hay gặp
- “Ai nghỉ việc đủ 12 tháng cũng rút được.” Chỉ đúng với người có thời gian đóng trước 01/07/2025.
- “12 tháng tính từ ngày nghỉ việc.” Tính theo tháng không đóng, liên tục đến tháng liền kề trước tháng cơ quan BHXH nhận hồ sơ. Đi làm có đóng BHXH xen giữa là đếm lại.
- “Đóng tự nguyện để giữ chỗ rồi vẫn rút được ngay.” Đang tham gia tự nguyện thì không đủ điều kiện điểm đ.
- “Rút xong đi làm lại thì cộng lại được.” Thời gian đã rút không được tính lại (khoản 3 Điều 5).
Checklist trước khi nộp đơn rút
- Xác định tháng đóng BHXH đầu tiên: trước hay từ 01/07/2025.
- Xem quá trình đóng trên VssID: công ty cũ đã đóng đủ, đã xác nhận thời gian đóng chưa.
- Đếm 12 tháng liên tục không đóng, không tham gia tự nguyện, tính tới tháng trước tháng nộp.
- Tính thử số tiền theo mục 3, kể cả cách làm tròn tháng lẻ.
- So với phương án giữ lại ở mục 4: còn bao nhiêu năm nữa đủ 15 năm.
- Chuẩn bị sổ BHXH, văn bản đề nghị và giấy tờ bổ sung nếu thuộc trường hợp đặc biệt.
Các bài khác về bảo hiểm có ở chuyên mục BHXH; nếu đang nghỉ việc, đừng bỏ lỡ trợ cấp thất nghiệp, khoản này tính riêng, không liên quan việc rút BHXH một lần.
Câu hỏi thường gặp
Bắt đầu đóng BHXH từ tháng 08/2025, nghỉ việc 1 năm có rút được không?
Không, nếu bạn không thuộc trường hợp đặc biệt. Rút sau 12 tháng nghỉ (điểm đ khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024) chỉ áp dụng cho người có thời gian đóng trước 01/07/2025. Thời gian đóng của bạn được bảo lưu và cộng dồn khi đi làm lại.
Đóng BHXH 5 năm thì rút một lần được bao nhiêu?
Nếu cả 5 năm đều từ 2014 trở đi: 5 × 2 = 10 tháng lương bình quân đóng BHXH. Lương bình quân 10 triệu đồng thì khoảng 100 triệu đồng, chưa tính điều chỉnh theo chỉ số giá. Năm đóng trước 2014 chỉ tính 1,5 tháng mỗi năm.
12 tháng chờ rút BHXH tính từ khi nào?
Là 12 tháng không đóng BHXH liên tục, tính đến tháng liền kề trước tháng cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ (điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 158/2025/NĐ-CP). Ví dụ đóng đến hết tháng 10/2026 thì sớm nhất nộp được vào tháng 11/2027.
Rút BHXH một lần mất bao lâu thì nhận được tiền?
Cơ quan BHXH phải giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ; nếu không giải quyết phải trả lời bằng văn bản và nêu lý do (khoản 3 Điều 79 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
Rút BHXH một lần rồi đi làm lại có được cộng thời gian cũ không?
Không. Thời gian đã tính hưởng BHXH một lần không được tính vào thời gian làm cơ sở hưởng chế độ sau này (khoản 3 Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội 2024). Bạn bắt đầu lại từ 0 năm.
Cập nhật ngày 21/10/2026. Căn cứ đã đối chiếu bản gốc: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (khoản 3, khoản 6 Điều 5; Điều 23; khoản 5 Điều 33; khoản 1 Điều 64; Điều 70, 71, 73, 78, 79; Điều 140 hiệu lực 01/07/2025; toàn văn trên xaydungchinhsach.chinhphu.vn); Nghị định 158/2025/NĐ-CP (Điều 14 khoản 1, khoản 2; Điều 16). Ví dụ là giả định minh họa, chưa tính hệ số điều chỉnh tiền lương theo chỉ số giá. Bài mang tính tham khảo; trường hợp cụ thể hãy hỏi cơ quan BHXH nơi nộp hồ sơ.