Nhật Bản thiếu lao động trầm trọng do dân số già, nên liên tục nới chính sách tiếp nhận người nước ngoài. Với người trẻ Việt, đây là cơ hội thật — nhưng chọn sai diện visa hoặc sai công ty phái cử có thể khiến bạn mất tiền và mắc kẹt. Hiểu rõ hai con đường dưới đây trước khi ký bất cứ hợp đồng nào.
Nội dung chính
1. Hai con đường: Kỹ sư vs Kỹ năng đặc định
| Tiêu chí | Visa Kỹ sư (Gijutsu) | Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) |
|---|---|---|
| Yêu cầu bằng cấp | Bắt buộc cao đẳng/đại học đúng ngành với công việc | Không cần bằng đại học; chỉ cần đỗ kỳ thi tay nghề của ngành |
| Tiếng Nhật | Không bắt buộc JLPT trong mọi trường hợp, nhưng N3 trở lên dễ được chấp thuận hơn | Phải đỗ kỳ thi tiếng Nhật (thường JLPT N4/JFT-Basic trở lên) |
| Ngành nghề | Kỹ thuật, IT, biên–phiên dịch, nghiệp vụ quốc tế… | 19 ngành đang thiếu lao động (điều dưỡng, chế biến thực phẩm, xây dựng, cơ khí, nông nghiệp, khách sạn, và mới thêm đường sắt, lâm nghiệp, vận tải ô tô…) |
| Thời hạn & gia hạn | Gia hạn nhiều lần, hướng tới định cư lâu dài | Loại 1: tối đa 5 năm, không mang theo gia đình. Loại 2: gia hạn không giới hạn, được bảo lãnh gia đình, hướng tới vĩnh trú |
| Phù hợp với ai | Đã tốt nghiệp CĐ/ĐH ngành kỹ thuật/IT muốn làm đúng chuyên môn | Chưa có bằng ĐH hoặc muốn đi nhanh theo tay nghề |
Số liệu 2026: hệ thống Tokutei Ginou hiện có hơn 270.000 lao động, người Việt là quốc tịch đông nhất. Riêng ngành nhà hàng ăn uống đã tạm dừng nhận hồ sơ Loại 1 mới từ 13/4/2026 vì sắp chạm trần 50.000 lao động của giai đoạn 5 năm — minh chứng rằng chỉ tiêu từng ngành có giới hạn và thay đổi theo thời điểm.
2. Mức lương tham khảo
Lương phụ thuộc ngành, vùng, trình độ tiếng và tay nghề. Con số dưới đây là khoảng tham khảo, không phải cam kết:
- Diện kỹ sư có bằng ĐH + N4 trở lên: hợp đồng thường quanh 200.000–250.000 yên/tháng (khoảng 40–50 triệu VND theo tỷ giá thời điểm) trước thuế và bảo hiểm; kỹ sư IT giỏi tiếng và kinh nghiệm có thể cao hơn.
- Diện kỹ năng đặc định: nhìn chung tương đương lao động Nhật cùng vị trí trong ngành, dao động theo ngành và vùng.
3. Thay đổi chính sách 2026 cần biết
- Siết yêu cầu tiếng Nhật với diện kỹ sư (từ 4/2026): Nhật tăng kiểm soát năng lực ngôn ngữ và mục đích sử dụng lao động. Dù N cụ thể tùy trường hợp, xu hướng chung là tiếng Nhật tốt hơn = hồ sơ an toàn hơn. Đầu tư tiếng Nhật sớm là khoản đầu tư đáng giá nhất.
- Tokutei mở rộng ngành: thêm đường sắt, lâm nghiệp, vận tải ô tô… đáp ứng thiếu hụt ở vùng nông thôn và hạ tầng.
- Chỉ tiêu ngành có thể đóng: như ngành nhà hàng tạm dừng nhận Loại 1 mới từ 13/4/2026. Trước khi chọn ngành, kiểm tra ngành đó còn nhận hồ sơ không.
4. Lộ trình 6 bước từ Việt Nam
- Xác định diện phù hợp: có bằng CĐ/ĐH đúng ngành → cân nhắc diện kỹ sư; chưa có → hướng Tokutei Ginou theo ngành bạn học/thi được.
- Học tiếng Nhật & thi chứng chỉ: đặt mục tiêu tối thiểu N4 (nhiều nơi ưu tiên N3). Với Tokutei, thi thêm kỳ đánh giá tay nghề của ngành.
- Chọn công ty phái cử/tuyển dụng uy tín: kiểm tra giấy phép hoạt động, hỏi rõ tổng chi phí và từng khoản. Đối chiếu nhiều nơi.
- Ký hợp đồng minh bạch: đọc kỹ lương thực nhận, giờ làm, tăng ca, tiền nhà, điều kiện chấm dứt. Giữ bản sao mọi giấy tờ.
- Xin tư cách lưu trú (COE) & visa: công ty tiếp nhận nộp hồ sơ tại Nhật, sau đó bạn xin visa tại Đại sứ quán/Lãnh sự quán.
- Chuẩn bị sang & hòa nhập: tìm hiểu vùng đến, chi phí sinh hoạt, quy tắc lao động và quyền của người lao động nước ngoài tại Nhật.
5. Nghề Việt Nam có lợi thế tại Nhật
Một số nghề vừa thiếu người ở Nhật vừa là thế mạnh đào tạo của Việt Nam:
- Điều dưỡng & chăm sóc: nhu cầu rất lớn do dân số già — xem chi tiết trong bài Nghề điều dưỡng.
- Kỹ sư cơ khí, điện – tự động hóa, xây dựng: phù hợp diện kỹ sư nếu có bằng đúng ngành — xem Nghề kỹ thuật & sản xuất.
- Kỹ sư IT/phần mềm: nhiều công ty Nhật tuyển kỹ sư cầu nối (Brse) biết tiếng Nhật.
- Chế biến thực phẩm, nông nghiệp, khách sạn: các ngành Tokutei ổn định nhu cầu.
✅ Checklist trước khi quyết định đi Nhật
- ☐ Đã xác định đúng diện visa (kỹ sư vs kỹ năng đặc định) theo bằng cấp của mình
- ☐ Kiểm tra ngành mình chọn còn nhận hồ sơ (chỉ tiêu chưa đóng)
- ☐ Đạt/đang học tiếng Nhật tối thiểu N4 (ưu tiên N3)
- ☐ Công ty phái cử có giấy phép; đã đối chiếu ít nhất 2–3 nơi
- ☐ Nắm rõ tổng chi phí từng khoản, có văn bản
- ☐ Hợp đồng ghi rõ lương thực nhận, giờ làm, tăng ca, tiền nhà
- ☐ Hiểu quyền lao động & kênh hỗ trợ người nước ngoài tại Nhật
Bài thuộc chuyên mục Làm việc quốc tế. Đọc thêm: Làm remote cho công ty nước ngoài từ Việt Nam nếu bạn muốn tiếp cận thị trường toàn cầu mà chưa đi nước ngoài ngay; và Bản đồ nghề nghiệp để hiểu nghề mình định làm trước khi chọn diện đi.
Câu hỏi thường gặp
Không có bằng đại học có đi Nhật làm việc được không?
Được, qua diện Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) — diện này không yêu cầu bằng đại học, chỉ cần đỗ kỳ thi tay nghề của ngành và đạt trình độ tiếng Nhật quy định. Diện kỹ sư (Gijutsu) mới bắt buộc bằng cao đẳng/đại học đúng ngành.
Tokutei Ginou có được ở lại lâu dài và đưa gia đình sang không?
Loại 1 tối đa 5 năm và không được mang theo gia đình. Loại 2 được gia hạn không giới hạn, được bảo lãnh gia đình và hướng tới vĩnh trú. Muốn lên Loại 2 cần đạt tay nghề cao hơn theo ngành.
Lương đi Nhật diện kỹ sư khoảng bao nhiêu?
Tham khảo khoảng 200.000–250.000 yên/tháng (tầm 40–50 triệu VND theo tỷ giá thời điểm) với người có bằng đại học đúng ngành và tiếng Nhật N4 trở lên, trước thuế và bảo hiểm. Luôn hỏi rõ lương thực nhận sau khi trừ thuế, bảo hiểm, tiền nhà.
Làm sao tránh công ty phái cử lừa đảo?
Chọn nơi có giấy phép rõ ràng, cho xem hợp đồng trước, ghi mọi chi phí bằng văn bản; đối chiếu nhiều nơi. Cảnh giác lời hứa lương cao–việc nhẹ–đi ngay không cần tiếng, hoặc yêu cầu đặt cọc/phí chống trốn lớn bất thường.
Cập nhật tháng 07/2026. Số ngành Tokutei (19), quy mô hơn 270.000 lao động, việc tạm dừng nhận Loại 1 ngành nhà hàng từ 13/4/2026 và mức lương tham khảo được tổng hợp từ hướng dẫn visa và nguồn tin thị trường lao động Nhật; chính sách, chỉ tiêu ngành và tỷ giá thay đổi theo thời điểm — luôn kiểm tra thông tin chính thức từ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản và cơ quan phái cử được cấp phép trước khi quyết định.